Opiekun questów: Centrum Edukacji Ekologicznej i Kulturowej w Sławkowie (CEEiK)
Miejscowość: Sławków, woj. śląskie
Questy:
- „Zagubieni w przyrodzie Białej Przemszy” (przyrodniczy/2022 r.),
- „Jakie tajemnice skrywa kamienica Rynek 9?” (historyczny/2022 r.),
- „Stolica Legionów. Sławków roku 1915” (historyczny/2024 r.),
- „Historyczne tajemnice Sławkowa” (historyczny/2024 r.),
- „Jakubowym Szlakiem przez Sławków” (kulturowy/2026 r.).
Jak to się zaczęło?
Pomysł na stworzenie questów w Sławkowie narodził się w związku z ukończeniem w 2021 roku Centrum Edukacji Ekologicznej i Kulturowej w Rynku (CEEiK) oraz Parku Doliny Białej Przemszy. Dzięki środkom unijnym powstała nowa przestrzeń rekreacyjno-edukacyjna z siecią ścieżek i kładek spacerowych nad kanałem Walcowni, a także stanowiskami edukacji przyrodniczej. Miasto poszukiwało atrakcyjnych i angażujących form wykorzystania tego potencjału oraz sposobów popularyzacji wiedzy o lokalnym dziedzictwie przyrodniczym i kulturowym.
Tematyka pierwszych questów była bezpośrednio związana z celami realizowanej inwestycji. Skupiono się na edukacji przyrodniczej, bioróżnorodności Doliny Białej Przemszy oraz ochronie zasobów wodnych. Z czasem oferta została rozszerzona o wątki historyczne i kulturowe, pozwalające mieszkańcom oraz turystom poznawać dzieje miasta, jego zabytki i związki ze Szlakiem św. Jakuba.
Inicjatorem wdrożenia questów był Burmistrz Sławkowa Rafał Adamczyk, który, poszukując nowoczesnych metod aktywizacji mieszkańców i odwiedzających, otrzymał rekomendację od przedstawicieli Stowarzyszenia Rozwoju Orienteeringu dotyczącą nawiązania współpracy z Fundacją Mapa Pasji – krajowym koordynatorem programu Questy – Wyprawy Odkrywców.
Pierwsze dwa questy powstały w 2022 roku. Były to „Zagubieni w przyrodzie Białej Przemszy” oraz „Jakie tajemnice skrywa kamienica Rynek 9?”. Ich realizacja była możliwa dzięki pozyskaniu dofinansowania z konkursu Funduszu Naturalnej Energii, organizowanego przez Operatora Gazociągów Przesyłowych Gaz-System S.A., w którym projekt Sławkowa znalazł się w gronie 42 dofinansowanych spośród 327 zgłoszonych inicjatyw. Dodatkowym źródłem finansowania były środki Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii. W kolejnych latach, również przy wsparciu GZM, powstały następne questy: „Stolica Legionów. Sławków roku 1915”, „Historyczne tajemnice Sławkowa” oraz „Jakubowym Szlakiem przez Sławków”.
W proces tworzenia questów zaangażowani byli przedstawiciele Urzędu Miasta Sławkowa, w tym pracownicy odpowiedzialni za rozwój turystyki i ochronę środowiska, a także pracownicy CEEiK oraz lokalna młodzież. Szczególnie ważnym elementem były warsztaty prowadzone przez Fundację Mapa Pasji. Uczestniczyli w nich uczniowie Liceum Ogólnokształcącego w Sławkowie, pracownicy CEEiK oraz przedstawiciele Urzędu Miasta Sławkowa. Warsztaty miały charakter praktyczny. Ich uczestnicy poznawali metodykę tworzenia questów, analizowali lokalne zasoby przyrodnicze i kulturowe, wskazywali najciekawsze miejsca oraz współtworzyli koncepcje tras i zagadek. Efektem wspólnej pracy były scenariusze gier terenowych, które następnie zostały opracowane i wdrożone jako ogólnodostępne produkty turystyczne.
Jak działają teraz questy?
Questy stanowią ważny element oferty turystycznej i edukacyjnej Sławkowa. Uzupełniają działalność CEEiK, które prowadzi punkt informacji turystycznej oraz oferuje usługi przewodnickie. Dzięki nim mieszkańcy i turyści mogą w aktywny sposób poznawać zabytki miasta, Park Doliny Białej Przemszy oraz lokalne dziedzictwo przyrodnicze i kulturowe.
Promocja questów prowadzona jest przede wszystkim przez Urząd Miasta Sławkowa oraz CEEiK. Informacje o trasach publikowane są na stronach internetowych miasta, w mediach społecznościowych CEEiK oraz materiałach promujących lokalne atrakcje turystyczne. Dodatkowym kanałem promocji jest ogólnopolska platforma Questy – Wyprawy Odkrywców, dzięki której sławkowskie trasy docierają do odbiorców z całego kraju.
W jaki sposób quest przyczynia się do rozwoju lokalnego?
Questy stanowią ważny element oferty turystycznej Sławkowa i przyczyniają się do zwiększania ruchu turystycznego w mieście. Potwierdzeniem ich popularności jest fakt, że cztery sławkowskie questy znalazły się w gronie najpopularniejszych gier terenowych w województwie śląskim w 2024 roku. Również użytkownicy portalu Questy – Wyprawy Odkrywców bardzo wysoko oceniają sławkowskie trasy, co świadczy o ich atrakcyjności i jakości.
Z questów korzystają zarówno mieszkańcy, jak i turyści odwiedzający miasto indywidualnie, rodzinnie lub w grupach zorganizowanych. Dzięki nim uczestnicy mogą w ciekawy i aktywny sposób poznawać historię Sławkowa, jego zabytki, walory przyrodnicze Doliny Białej Przemszy oraz ofertę Centrum Edukacji Ekologicznej i Kulturowej.
Wpływ questów na rozwój turystyki widoczny jest również w działalności CEEiK, które regularnie obsługuje grupy odwiedzające miasto. Wycieczki korzystają z usług przewodnickich, warsztatów edukacyjnych oraz questów, które często stanowią jeden z elementów programu pobytu w Sławkowie.
Questy pełnią także istotną funkcję edukacyjną. Są wykorzystywane przez szkoły podczas zajęć terenowych i wycieczek edukacyjnych, a także przez Miejski Ośrodek Kultury podczas zajęć prowadzonych dla swoich sekcji. Korzystają z nich również środowiska harcerskie, które włączają gry terenowe do programów swoich zbiórek i wydarzeń.
Sławkowskie questy są częścią szerszej oferty turystycznej i edukacyjnej miasta, obejmującej m.in. Centrum Edukacji Ekologicznej i Kulturowej, usługi przewodnickie, zabytki historycznego centrum, Park Doliny Białej Przemszy oraz ścieżki edukacyjno-przyrodnicze. Dzięki połączeniu tych elementów powstała atrakcyjna oferta zachęcająca do aktywnego poznawania miasta, wspierająca promocję Sławkowa i budująca jego rozpoznawalność wśród turystów z regionu i całego kraju.
O queście „Jakie tajemnice skrywa kamienica Rynek 9?”:
Prophet i Borsuk 18.07.2026
„Świetny quest z niebanalnymi zagadkami. Wg nas Top 10. Skarb na miejscu. Super pomysł z dzieloną pieczątką.”
O queście „Zagubieni w przyrodzie Białej Przemszy”:
Mimama 04.08.2024
„To nasz pierwszy Quest. Super zabawa, poczuliśmy się jak detektywi😁 dodatkowo mieliśmy okazję pospacerować w otoczeniu pięknej przyrody, dziękujemy.”
O queście „Jakubowym Szlakiem przez Sławków”:
LinkaS 27.06.2026
„Bardzo ciekawy quest ze skarbem odkrywanym "na raty". Duża frajda!!!”
Wypowiedzi ważnych lokalnie osób nt. questu
– Questy stały się ważnym elementem oferty turystycznej i edukacyjnej Sławkowa. Dzięki nim mieszkańcy i turyści mogą w atrakcyjny, aktywny sposób poznawać historię miasta, jego dziedzictwo kulturowe oraz walory przyrodnicze Doliny Białej Przemszy. Cieszy nas, że przygotowane wspólnie z Fundacją Mapa Pasji gry terenowe przyciągają do Sławkowa coraz więcej odwiedzających i są wysoko oceniane przez uczestników. To pokazuje, że konsekwentnie realizowane działania związane z rozwojem turystyki, edukacji i promocją lokalnych atrakcji przynoszą wymierne efekty. Będziemy nadal rozwijać tę formę aktywnego zwiedzania, aby zachęcać kolejne osoby do odkrywania naszego zielonego i historycznego miasta – mówi burmistrz Sławkowa Rafał Adamczyk.
Podsumowanie
Questy okazały się skutecznym narzędziem edukacji i promocji, dlatego Miasto Sławków chce nadal wykorzystywać ich potencjał do odkrywania mniej znanych miejsc, ciekawych historii oraz lokalnych tradycji. Oferta questów jest stale rozwijana i dostosowywana do oczekiwań różnych grup odbiorców – rodzin z dziećmi, młodzieży szkolnej, turystów indywidualnych oraz grup zorganizowanych. Questy wzmacniają pozycję Sławkowa jako miejsca oferującego nowoczesne, angażujące i dostępne formy zwiedzania, które łączą aktywny wypoczynek z poznawaniem historii, kultury i przyrody miasta.
